تأثیر یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی بر خلاقیت هیجانی دانشآموزان دبیرستانی
کلمات کلیدی:
یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی, خلاقیت هیجانی, نوآوری, اثربخشی/اصالت, دانشآموزان دبیرستانیچکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی بر خلاقیت هیجانی دانشآموزان دبیرستانی بود. این پژوهش از نظر روش، نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل دانشآموزان پسر دوره دبیرستان بود که در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ مشغول به تحصیل بودند. پس از غربالگری اولیه با مقیاس خلاقیت هیجانی، ۳۰ دانشآموز که نمره پایینتری در خلاقیت هیجانی کسب کرده بودند، انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، هر گروه ۱۵ نفر، جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۹۰ دقیقهای در برنامه یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل در این دوره مداخلهای دریافت نکرد. ابزار پژوهش، مقیاس خلاقیت هیجانی آوریل بود و دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تکمتغیری تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که پس از کنترل اثر نمرات پیشآزمون، بین دو گروه در ترکیب خطی مؤلفههای خلاقیت هیجانی تفاوت معناداری وجود دارد؛ بهگونهای که آزمون اثر پیلایی برای متغیر گروه برابر با ۰٫۷۴۶ بود و مقدار ۳۷٫۳۳ F =، ۰٫۰۰۱ p = و اندازه اثر ۰٫۷۴۶ گزارش شد. نتایج تحلیلهای تکمتغیری نیز نشان داد که یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی اثر معناداری بر افزایش مؤلفه نوآوری دارد؛ بهطوری که میانگین تعدیلشده نوآوری در گروه آزمایش ۸۶٫۲۴ و در گروه کنترل ۷۰٫۰۵ بود و اثر گروه از نظر آماری معنادار شد، ۵۰٫۶۶F =، ۰٫۰۰۱ p = ، ۰٫۶۶۴. η² = همچنین، در مؤلفه اثربخشی/اصالت، میانگین تعدیلشده گروه آزمایش ۱۰۰٫۳۱ و گروه کنترل ۸۲٫۴۴ بود و تفاوت دو گروه معنادار گزارش شد، ۴۵٫۱۶ F =، ۰٫۰۰۱ p = ، ۰٫۶۳۸. η² = براساس یافتهها، استفاده هدفمند و اخلاقی از ابزارهای هوش مصنوعی میتواند بهعنوان رویکردی نوین برای تقویت جنبههای خلاقانه و هیجانی یادگیری در دانشآموزان مورد توجه قرار گیرد. با این حال، به دلیل حجم نمونه محدود، استفاده از ابزار خودگزارشی و نبود مرحله پیگیری، نتایج باید با احتیاط تفسیر شوند.
مراجع
Alzoubi, A. M. A., Al-Qudah, M. F., Albursan, I. S., Bakhiet, S. F. A., & Alfnan, A. A. (2021). The predictive ability of emotional creativity in creative performance among university students. SAGE Open, 11(2). https://doi.org/10.1177/21582440211008876
Averill, J. R. (1999). Individual differences in emotional creativity: Structure and correlates. Journal of Personality, 67(2), 331-371. https://doi.org/10.1111/1467-6494.00058
Averill, J. R., & Thomas-Knowles, C. (1991). Emotional creativity. In International review of studies on emotion (Vol. 1, pp. 269-299). Wiley. https://www.researchgate.net/publication/247807746_Emotional_Creativity_Alexithymia_and_Styles_of_Creativity
Gligorea, I., Cioca, M., Oancea, R., Gorski, A. T., Gorski, H., & Tudorache, P. (2023). Adaptive learning using artificial intelligence in e-learning: A literature review. Education Sciences, 13(12), 1216. https://doi.org/10.3390/educsci13121216
Li, P. H., & Lee, J. C. K. (2025). AI, brain, and child: Navigating the intersection of artificial intelligence, neuroscience, and child development. AI, Brain and Child, 1(4). https://doi.org/10.1007/s44436-025-00004-4
Luo, W., He, H., Liu, J., Berson, I. R., Berson, M. J., Zhou, Y., & Li, H. (2024). Aladdin’s Genie or Pandora’s Box for early childhood education? Experts chat on the roles, challenges, and developments of ChatGPT. Early Education and Development, 35(1), 96-113. https://doi.org/10.1080/10409289.2023.2214181
Oriol, X., Amutio, A., Mendoza, M., Da Costa, S., & Miranda, R. (2016). Emotional creativity as predictor of intrinsic motivation and academic engagement in university students: The mediating role of positive emotions. Frontiers in Psychology, 7, 1243. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.01243
Rong, J., Terzidis, K., & Ding, J. (2024). Kids AI design thinking education for creativity development. Archives of Design Research, 37(3), 119-133. https://doi.org/10.15187/adr.2024.07.37.3.119
Su, J., & Yang, W. (2022). Artificial intelligence in early childhood education: A scoping review. Computers and Education: Artificial Intelligence, 3, 100049. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2022.100049
Weng, W., & Zhang, X. (2024). In the era of artificial intelligence, how to cultivate students’ creativity. Proceedings of the 4th International Conference on New Media Development and Modernized Education (NMDME 2024),
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 فاطمه میرشریف (نویسنده); خاطره ابراهیمیان ; مهناز سنجری, پریسا اشراقی, آرزو عظیمنوهسی (نویسنده)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
