رابطه بین سبکهای فرزندپروری و استرس والدینی مادران جوان
کلمات کلیدی:
فرزندپروری, استرس والدینی, مادران جوانچکیده
فرزندپروری یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر سلامت روان والدین و کیفیت تعامل والد–کودک است و استرس والدینی نیز میتواند عملکرد والدین و رشد روانشناختی کودک را تحت تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبکهای فرزندپروری و استرس والدینی در مادران جوان انجام شد. این مطالعه از نوع توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری شامل مادران جوان زیر ۳۰ سال دارای فرزند زیر ۶ سال در شهر نیشابور بود که از میان آنان ۲۰۰ نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه استرس والدینی آبیدین (PSI) و پرسشنامه سبکهای فرزندپروری بامریند جمعآوری شد. روایی و پایایی هر دو ابزار در مطالعات پیشین تأیید شده است. دادهها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی شامل همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه همزمان در نرمافزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد مدل رگرسیون از نظر آماری معنادار است (P<0.001)، F=31.16) و سبکهای فرزندپروری بهطور مشترک توانستند حدود ۳۲ درصد از واریانس استرس والدینی را تبیین کنند (Adjusted R²=0.31 ، R²=0.32). در میان ابعاد فرزندپروری، تنها سبک فرزندپروری استبدادی پیشبینیکننده معنادار استرس والدینی بود (β=0.51، t=7.68، P<0.001) در حالی که سبکهای مقتدرانه (β=-0.12، P=0.074) ) و سهلگیرانه (β=0.01 ،P=0.847) رابطه معناداری با استرس والدینی نشان ندادند. یافتهها بیانگر آن است که افزایش رفتارهای کنترلگرانه و سختگیرانه والدین با افزایش استرس والدینی همراه است، در حالی که سایر سبکهای فرزندپروری نقش معناداری در پیشبینی این متغیر نداشتند. در مجموع، نتایج این پژوهش بر اهمیت توجه به سبکهای فرزندپروری، بهویژه سبک استبدادی، در طراحی برنامههای آموزشی و مداخلات روانشناختی برای کاهش استرس والدینی در مادران جوان تأکید دارد. همچنین پیشنهاد میشود در پژوهشهای آینده نقش عوامل میانجی مانند حمایت اجتماعی، تنظیم هیجان و وضعیت اقتصادی–اجتماعی در تبیین استرس والدینی مورد بررسی قرار گیرد.
مراجع
Barreto, S., Wang, S., Guarnaccia, U., Fogelman, N., Sinha, R., & Chaplin, T. M. (2024). Parent Stress and Observed Parenting in a Parent-Child Interaction Task in a Predominantly Minority and Low-Income Sample. Archives of pediatrics (Lisle, IL), 9(1), 308. https://doi.org/10.29011/2575-825x.100308
Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. The journal of early adolescence, 11(1), 56-95. https://doi.org/10.1177/0272431691111004
Corno, L., & et al. (2023). Economic stress and parenting outcomes in early childhood. Developmental Psychology.
Dong, S., Dong, Q., Chen, H., & Yang, S. (2022). Mother's Parenting Stress and Marital Satisfaction During the Parenting Period: Examining the Role of Depression, Solitude, and Time Alone. Frontiers in Psychology, 13, 847419. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.847419
Giallo, R., & et al. (2021). Emotion regulation and parenting stress. Journal of Family Psychology.
McKinney, C., Donnelly, R., & Renk, K. (2008). Perceived parenting, positive and negative perceptions of parents, and late adolescent emotional adjustment. Child and Adolescent Mental Health, 13(2), 66-73. https://doi.org/10.1111/j.1475-3588.2007.00452.x
Mikolajczak, M., Gross, J. J., & Roskam, I. (2023). Parental burnout: Recent advances. Clinical Psychological Science.
Prime, H., Wade, M., & Browne, D. T. (2020). Risk and resilience in family well-being during COVID-19. American Psychologist, 75(5), 631-643. https://doi.org/10.1037/amp0000660
Roskam, I., Raes, M. E., & Mikolajczak, M. (2021). Exhausted parents: Parental burnout. Affective Science. https://link.springer.com/article/10.1007/s42761-020-00028-4?gsid=a92024ae-88f8-49ba-9dca-1688f35aef56
Salerno, A., Tosto, M., Raciti, I., & Merenda, A. (2024). Self-differentiation and parenting stress in adolescent mothers. An exploratory study. Frontiers in Developmental Psychology, 2, 1306427. https://doi.org/10.3389/fdpys.2024.1306427
Smetana, J. G. (2005). Adolescent-parent conflict: Resistance and subversion as developmental process. In Conflict, contradiction, and contrarian elements in moral development and education (pp. 69-92). Psychology Press. https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781410611956-7/adolescent%E2%80%93parent-conflict-resistance-subversion-developmental-process-judith-smetana
Totsika, V., & Sylva, K. (2022). Parenting processes and child development outcomes. Child Development Perspectives.
Wang, Q. (2020). Mothers' perceptions of stress, parenting self-efficacy, and permissive and inconsistent discipline: insights from China, Japan, and the United States University of California, Berkeley]. https://search.proquest.com/openview/95a4243c5177d923c991e279e8989e46/1?pq-origsite=gscholar&cbl=18750&diss=y
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 زهرا قاسمی
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
