مقایسه اثر تمرینات مقاومتی و هوازی بر بیان ژن‌های IRS-1، PI3K و Akt در عضله اسکلتی موش‌های مبتلا به دیابت نوع ۲

چکیده

دیابت نوع ۲ به‌عنوان یکی از شایع‌ترین اختلالات متابولیکی، با مقاومت انسولینی، اختلال در برداشت گلوکز و تغییر در عملکرد عضله اسکلتی همراه است. در این میان، مسیر سیگنالینگ انسولین شامل ژن‌های IRS-1، PI3K و Akt نقش کلیدی در تنظیم متابولیسم گلوکز و پاسخ سلول‌های عضلانی به انسولین ایفا می‌کند. فعالیت بدنی و تمرینات ورزشی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مداخلات غیردارویی، می‌توانند از طریق تنظیم این مسیرها بخشی از اختلالات ناشی از دیابت را اصلاح کنند. هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثر تمرینات مقاومتی و هوازی بر بیان ژن‌های IRS-1، PI3K و Akt در عضله اسکلتی موش‌های مبتلا به دیابت نوع ۲ بود. این پژوهش از نوع تجربی آزمایشگاهی بود و بر روی ۵۰ سر موش نر نژاد C57BL/6 انجام شد که به پنج گروه کنترل سالم، شم، کنترل دیابتی، دیابتی+تمرین هوازی و دیابتی+تمرین مقاومتی تقسیم شدند. دیابت نوع ۲ با رژیم پرچرب و تزریق استرپتوزوتوسین القا شد. برنامه تمرینات هوازی و مقاومتی به مدت ۸ هفته و ۵ جلسه در هفته اجرا گردید. بیان ژن‌های IRS-1، PI3K و Akt در عضلات Soleus و EDL با روش Real-Time PCR اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد دیابت نوع ۲ موجب کاهش معنی‌دار بیان هر سه ژن گردید، در حالی که هر دو نوع تمرین باعث افزایش معنی‌دار بیان ژن‌ها شدند. تمرین مقاومتی بیشترین اثر را بر IRS-1 و تمرین هوازی بیشترین اثر را بر PI3K و Akt داشت. به‌طور کلی، هر دو مداخله تمرینی توانستند بخشی از اختلالات مسیر سیگنالینگ انسولین را در عضله اسکلتی دیابتی بهبود بخشند، اما الگوی پاسخ مولکولی آن‌ها متفاوت بود.