رابطه دوز-پاسخ بین حجم فعالیت بدنی کلی، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و سطوح GDF-15 و MDA در بزرگسالان ۶۵ تا ۸۵ ساله

چکیده

فرآیند سالمندی با کاهش کیفیت زندگی مرتبط با سلامت (HRQoL) همراه است که اغلب با افزایش نشانگرهای بیولوژیکی مانند فاکتور تمایز رشد ۱۵ (GDF-15) به عنوان نشانگر آسیب‌پذیری و استرس سلولی و مالون‌دی‌آلدئید (MDA) به عنوان نشانگر آسیب اکسیداتیو لیپیدی، تشدید می‌شود. این نشانگرها نقش کلیدی در پیش‌بینی زوال فیزیولوژیکی و بیماری‌های مرتبط با سن ایفا می‌کنند. این مطالعه مشاهده‌ای مقطعی با هدف بررسی رابطه دوز-پاسخ بین حجم فعالیت بدنی کلی ، HRQoL  و سطوح سرمی GDF-15 و MDA در بزرگسالان ۶۵ تا ۸۵ ساله انجام شد. ۲۰۰ شرکت‌کننده (۱۰۵ زن، ۹۵ مرد؛ میانگین سن ۲/۵ ± ۱/۷۴ سال) از جامعه سالمندان فعال در تهران انتخاب شدند. حجم تمرین هفتگی با استفاده از پرسشنامه بین‌المللی فعالیت بدنی (IPAQ-SF) اندازه‌گیری و به سه سطح (کم <۱۵۰ دقیقه/هفته)، متوسط (۱۵۰-۳۰۰ دقیقه) و بالا ( >۳۰۰ دقیقه) تقسیم گردید. HRQoL با پرسشنامه SF-36 ارزیابی شد و مقادیر GDF-15  و MDA از طریق آزمایش خون ناشتا تعیین گردید. تحلیل آماری شامل رگرسیون خطی چندمتغیره، ANOVA  بود.  افزایش حجم تمرین با بهبود معنادار نمره (۰۰۱/۰ p=۴۷/۰ HRQoL (β =، کاهش سطوح GDF-15 (۰۰۱/۰ p= ۳۵/۰- (β =و MDA  (۰۰۱/۰ p=۳۰/۰- (β = همراه بود. رابطه دوز-پاسخ غیرخطی بود و بیشترین بهبود در سطوح متوسط تا بالا مشاهده شد. تفاوت‌های جنسیتی نیز نشان داد که زنان پاسخ بهتری به تمرین متوسط نشان می‌دهند.  افزایش حجم فعالیت بدنی با کاهش سطوح GDF-15 و MDA (نشانگرهای آسیب‌پذیری سلولی و آسیب اکسیداتیو) و بهبود کیفیت زندگی مرتبط با سلامت همراه بود. این یافته‌ها نشان‌دهنده ارتباط مثبت حجم فعالیت بدنی با شاخص‌های سلامت در سالمندان است و بر لزوم بررسی اثرات مداخله‌ای تمرین در مطالعات طولی یا آزمایشی تأکید دارد. این یافته‌ها بر لزوم برنامه‌ریزی مداخلات ورزشی شخصی‌سازی‌شده برای سالمندان تأکید دارد، هرچند به دلیل انتخاب نمونه از سالمندان فعال شهری، تعمیم نتایج به سالمندان کم‌تحرک یا ناتوان نیازمند احتیاط است.