رابطه بین سبکهای فرزندپروری و استرس والدینی مادران جوان
چکیده
فرزندپروری یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر سلامت روان والدین و کیفیت تعامل والد–کودک است و استرس والدینی نیز میتواند عملکرد والدین و رشد روانشناختی کودک را تحت تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبکهای فرزندپروری و استرس والدینی در مادران جوان انجام شد. این مطالعه از نوع توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری شامل مادران جوان زیر ۳۰ سال دارای فرزند زیر ۶ سال در شهر نیشابور بود که از میان آنان ۲۰۰ نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه استرس والدینی آبیدین (PSI) و پرسشنامه سبکهای فرزندپروری بامریند جمعآوری شد. روایی و پایایی هر دو ابزار در مطالعات پیشین تأیید شده است. دادهها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی شامل همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه همزمان در نرمافزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد مدل رگرسیون از نظر آماری معنادار است (P<0.001)، F=31.16) و سبکهای فرزندپروری بهطور مشترک توانستند حدود ۳۲ درصد از واریانس استرس والدینی را تبیین کنند (Adjusted R²=0.31 ، R²=0.32). در میان ابعاد فرزندپروری، تنها سبک فرزندپروری استبدادی پیشبینیکننده معنادار استرس والدینی بود (β=0.51، t=7.68، P<0.001) در حالی که سبکهای مقتدرانه (β=-0.12، P=0.074) ) و سهلگیرانه (β=0.01 ،P=0.847) رابطه معناداری با استرس والدینی نشان ندادند. یافتهها بیانگر آن است که افزایش رفتارهای کنترلگرانه و سختگیرانه والدین با افزایش استرس والدینی همراه است، در حالی که سایر سبکهای فرزندپروری نقش معناداری در پیشبینی این متغیر نداشتند. در مجموع، نتایج این پژوهش بر اهمیت توجه به سبکهای فرزندپروری، بهویژه سبک استبدادی، در طراحی برنامههای آموزشی و مداخلات روانشناختی برای کاهش استرس والدینی در مادران جوان تأکید دارد. همچنین پیشنهاد میشود در پژوهشهای آینده نقش عوامل میانجی مانند حمایت اجتماعی، تنظیم هیجان و وضعیت اقتصادی–اجتماعی در تبیین استرس والدینی مورد بررسی قرار گیرد.
مراجع
arreto, S., Wang, S., Guarnaccia, U., Fogelman, N., Sinha, R., & Chaplin, T. M. (2024). Parent Stress and Observed Parenting in a Parent-Child Interaction Task in a Predominantly Minority and Low-Income Sample. Archives of pediatrics (Lisle, IL), 9(1), 308. https://doi.org/10.29011/2575-825x.100308
Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. The journal of early adolescence, 11(1), 56-95.
Corno, L., et al. (2023). Economic stress and parenting outcomes in early childhood. Developmental Psychology.
Dong S, Dong Q, Chen H and Yang S (2022) Mother’s Parenting Stress and Marital Satisfaction During the Parenting Period: Examining the Role of Depression, Solitude, and Time Alone. Front. Psychol. 13:847419. doi: 10.3389/fpsyg.2022.847419
Giallo, R., et al. (2021). Emotion regulation and parenting stress. Journal of Family Psychology.
Kolivand, F., Nokani, M., Jamilian, H., & Mohammadi Aria, A. (2023). The Psychometric Properties of Persian Form of Perceived Parenting Questionnaire among Shahr-e-Rey’s Girl Students. Quarterly Journal of Child Mental Health, 9(4), 1-14.
Lee, S. J., Gopalan, G., & Harrington, D. (2016). Validation of the Parenting Stress Index-Short Form With Minority Caregivers. Research on social work practice, 26(4), 429–440. https://doi.org/10.1177/1049731514554854
McKinney, C., Donnelly, R., & Renk, K. (2008). Perceived parenting, positive and negative perceptions of parents, and late adolescent emotional adjustment. Child and Adolescent Mental Health, 13(2), 66-73.
Mikolajczak, M., Gross, J. J., & Roskam, I. (2023). Parental burnout: Recent advances. Clinical Psychological Science.
Prime, H., Wade, M., & Browne, D. T. (2020). Risk and resilience in family well-being during COVID-19. American Psychologist, 75(5), 631–643.
Roskam, I., Raes, M.-E., & Mikolajczak, M. (2021). Exhausted parents: Parental burnout. Affective Science.
Salerno A, Tosto M, Raciti I and Merenda A (2024) Self-differentiation and parenting stress in adolescent mothers. An exploratory study. Front. Dev. Psychol. 2:1306427. doi: 10.3389/fdpys.2024.1306427
Smetana, J. G. (2005). Adolescent–parent conflict: Resistance and subversion as developmental process. In Conflict, contradiction, and contrarian elements in moral development and education (pp. 69-92). Psychology Press.
Totsika, V., & Sylva, K. (2022). Parenting processes and child development outcomes. Child Development Perspectives.
Wang, Q. (2020). Mothers’ perceptions of stress, parenting self-efficacy, and permissive and inconsistent discipline: insights from China, Japan, and the
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 زهرا قاسمی
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
